ایران برای ما فقط یک کشور همسایه نیست. ما با مردم ایران زبان مشترک، تاریخ مشترک و فرهنگ مشترک دیرینه داریم. روزگاری این دو سرزمین بخشی از یک حوزه تمدنی بزرگ بودند که با خط کشی های استعمار انگلیس و روس از هم جدا شدند. این پیوند فرهنگی آنقدر عمیق است که نمی‌شود با مرزهای سیاسی آن را تضعیف نمود یا از بین برد.

مردم ایران با سیاست‌های حکومت‌هایشان یکسان نیستند، همانگونه که مردم افغانستان نیز با سیاست های حاکمیت هایشان یکی نبوده اند و‌ نیستند. این عدم تفکیک گاهی باعث خلط مباحث میشود. رفتارهای سیاسی حاکمیت‌های دوطرف(ولو خصمانه) نمیتوانند پیوندهای عمیق هویتی، تاریخی و تمدنی را میان مردمان کشورها را خدشه دار کنند. نقد رفتار و سیاست های سرکوبگرانهٔ حاکمیت های هردو کشور این پیوندها را عمیق تر و شفاف تر میسازد.
اما چرا این همه نفرت از آمریکا و اسراییل؟

مردم افغانستان از نیم قرن بدینسو قربانی مستقیم سیاست‌های محیلانه آمریکا هستند. از یک سو، تا چشم کار می‌کند صحنه‌های دلخراش کشتار مردم فلسطین از سوی اسراییل را می‌بینیم که با حمایت مستقیم آمریکا صورت می‌گیرد. از سوی دیگر، خودمان تجربه تلخ مداخله و سپس رها شدن خاینانه را داریم. همانهایی با وعده های دروغین رژیم سرکوبگر و تروریست طالبان را سرنگون کردند و پس از بیست سال جنگ موش و پشک و قربانی شدن هزار ها انسان، کشور را دوباره به دست همان گروه تروریست سپردند و رفتند. این زخم کهنه/ ترومای جمعی باعث شده هر فرد، گروه و نیرویی را که در برابر زورگویی و قلدری آمریکا بایستد، حتی اگر با او هیچ مشترکاتی هم نداشته باشد، ناخودآگاه تحسین و تقدیر کنند.

هرچند دقیقا معلوم نیست این جنگ به چه چیزی منتهی میشود و چگونه پایان می یابد، اما جنگی با این پهنا بدون تردید عواقب و پیامدهای ویرانگری به همراه خواهد داشت که سالها گریبان طرف های درگیر را رها نخواهد کرد. در صورت دوام جنگ، نگرانی امنیتی و اقتصادی تشدید خواهد شد که با ناآرامی و بی ثباتی ایران، اولین موج مهاجرت به سمت افغانستان می‌آید، کشوری که هنوز درگیر بحران‌ها و‌ معضلات تلمبار شدهٔ خودش هست و توان پذیرش بحران های تازه را ندارد. ثبات ایران، هرچند نسبی، برای افغانستان خیلی مهم است.

البته مردم ایران خودشان بهتر می‌دانند برای زندگی و آینده‌شان چه می‌خواهند. رژیم ها می آیند و میروند اما همدلی آگاهانه میان مردمان دو کشور زمانی پایدارتر میشود که با نقد منصفانه حاکمیت ها و به دور از هرگونه حب و بغض و نسخه نویسی در باب تعیین نوع حکومت و نظام همراه باشد.

رزاق رحیمی