دولت قومی غلط و نادرست است. چنین نیست‌ که دولت قومی پشتونی غلط باشد و دولت قومی تاجیکی یا هزارگی یا ازبیکی درست باشد. نه، ذات دولت قومی، نادرست است. نادرست است چون باعث بحران و منازعه و جنگ و خشونت می‌شود. باعث می‌شود کشور از ترقی و رشد و توسعه و صلح، محروم شود.
دولت، از اساس یک نهاد غیر قومی و بی‌طرف است. مثل قاضی، بی‌طرف است. مثل پولیسی که تامین امنیت مجرم نیز به عهده او است.
اگر دولت قومی باشد، دیگر، دولت نیست. نیروی اجرایی و اقتصادی قبیله است.
بنابراین اگر فردا شما دولت تاجیکی یا دولت هزارگی تشکیل بدهید، به اندازه دولت پشتونی، نادرست و غلط و غیرعادلانه و بحران آفرین است.

ما وقتی با دولت قومی مخالفیم،
مشکل ما با پشتون‌ها نیست. با دولت قومی است.
اگر تاجیک‌ها یا سیدها یا یلوچ‌ها هم در افغانستان دولت قومی تشکیل بدهند ما مخالفیم.
دولت یک نهاد بی‌طرف است که مبنای آن حقوق برابر شهروندان است و هزاره و تاجیک و هندو و پشتون و کافر و مسلمان، فرقی برایش ندارد و به همه به صورت برابر خدمات عرضه می‌کند.
اگر دولت، حافظ منافع یک قوم باشد و اهداف قومی داشته باشد، نتیجه‌ای جز جنگ و منازعه و خشونت و بحران در پی ندارد.

نبی ساقی